Hazırlayan: Şule Sağlam Ridha
Bilimsel İnceleme ve Yorumlama: Muhammed El-Avad
Çeviren: Selma Mürsî
Gözden Geçiren: Maşite Ünalmış
15 Temmuz 2016 darbe girişimi, modern Türk askeri teşkilatı tarihinde bir dönüm noktasıydı. Darbe girişiminin ardından Türk Devleti, eğitim kurumlarının yeniden yapılandırılması da dahil olmak üzere çeşitli tedbirler aldı. Örneğin yurt içi ve yurt dışında Gülen cemaatine mensup okullar, darbe girişimin arkasında cemaatin olduğu suçlamasıyla kapatıldı. Ayrıca askeri ve harp okulları sivil eğitime entegre edildi ve Milli Eğitim ve Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlandı.
Osmanlı İmparatorluğu’nda çeşitli eğitim sistemleri kurulmuştu. Bunların arasında III.Murad’ın Edirne’deki sarayında devlet görevlisi yetiştirmek amacıyla kurduğu Enderûn Mektebi, dini okullar ve Dârülmaârif gibi Avrupa tarzında inşa edilmiş okullar bulunmaktaydı. Ancak Osmanlı İmparatorluğu’nda Türk askeri okullarının özel bir tarihi vardır. Bu okullar Tanzimat öncesi dönemde devletin Batılılaşmasının ilk çekirdeği olarak kabul edilmiş, Tanzimat Fermanı’ndan sonra tamamen Avrupa sistemine geçilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşüne karşı koyabilmek amacıyla bu modernleşme sürecinin ilk hedefi ordu olmuştur.
Askeri okullar, dini okullarla olan çatışması nedeniyle “laikliğin merkezleri” olarak nitelendirilmiştir. Askeri okullarda dünyevi ve askeri bilimler eğitimi verilirken dini okullar İslami ilimlerle ilgilenip diğerleriyle ilgilenmedi. Dini okullar vakıflar tarafından yönetilirken, askeri okullar doğrudan devlet tarafından yönetildi. Bu da vakıfların iyi idare edemediği okulların kapanmasına sebep oldu. 3 Mart 1924’te din eğitimini düzenleyen kanunun çıkarılmasından sonra dinî okullar Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlandı.
15 Temmuz’daki darbe girişiminin ardından askeri okullarda öğrencilerin zihinlerine belirli bir ideolojinin aşılanmış olması sorunu gündeme geldi. Sivil toplum ile ordu arasındaki uçurumu azaltmak amacıyla askeri müfredatın “sivilleştirilmesi” gerektiğine dair öneriler ortaya atıldı. Bu konuda destekleyenler ve karşı çıkanlar arasında farklı görüşler ortaya çıktı. Bu araştırma, bu görüşleri incelemekte; askeri okulların köklerini, tanık oldukları değişim ve yenilikleri keşfetmek için tarihsel bir bakış açısıyla onları ele almaktadır.
Yorum Yap